Een rookmelder is in Nederland verplicht op elke verdieping van je woning. Dat geldt zowel voor nieuwe als bestaande woningen. Heb je een huis met drie verdieping? Dan zijn er minimaal drie rookmelders nodig. De melder geeft een alarm zodra hij rook detecteert, zodat je op tijd gewaarschuwd wordt.
Rookmelder verplicht: wat zegt de wet?
Sinds 1 juli 2022 geldt de verplichting voor alle woningen in Nederland, ook voor bestaande bouw. Daarvoor gold de plicht al voor nieuwbouwwoningen. De verplichting staat in het Bouwbesluit (tegenwoordig het Besluit bouwwerken leefomgeving). De Rijksoverheid is hier duidelijk over: op iedere verdieping van je huis moet een rookmelder hangen. Dat telt ook mee voor een zolder of een souterrain als die als verblijfsruimte wordt gebruikt.
Woon je in een huurwoning? Dan is de verhuurder verplicht om rookmelders aan te brengen. Als huurder ben je vervolgens verantwoordelijk voor het onderhoud, zoals het testen en vervangen van de batterij. Controleer dit bij twijfel altijd even in je huurcontract of bij je verhuurder.
Hoeveel rookmelders heb je nodig?
De vuistregel is simpel: één rookmelder per verdieping. Een standaard twee-onder-een-kapwoning of rijtjeshuis heeft vaak twee of drie verdiepingen, dus dat betekent twee of drie melders. Een appartement op één woonlaag heeft minimaal één melder nodig. Hieronder een overzicht:
- Appartement (één verdieping): minimaal 1 rookmelder
- Tussenwoning met begane grond en eerste verdieping: minimaal 2 rookmelders
- Woning met begane grond, eerste verdieping en zolder (als verblijfsruimte): minimaal 3 rookmelders
Let op: dit zijn de wettelijke minimums. Experts adviseren vaak om ook op de slaapkamer en in de buurt van de keuken een extra melder te plaatsen. Zeker op de slaapkamer loont dat, omdat je ’s nachts een alarm minder snel hoort als de melder alleen op de gang hangt.
Waar hang je de rookmelder het beste?
Rook stijgt omhoog, dus de beste plek is op het plafond of hoog aan de muur, minimaal 30 centimeter van de hoek. Hang een rookmelder niet direct boven een kookplaat of in de buurt van een doucheruimte, want stoom en damp kunnen valse alarmen veroorzaken. Voor de hal of overloop is het plafond een logische plek, omdat rook vanuit een kamer zich via de gang verspreidt naar de rest van het huis.
Sommige mensen kiezen voor gekoppelde rookmelders. Als één melder afgaat, gaan ze allemaal tegelijk af. Dat is met name handig in grotere woningen, zodat je ook op de bovenste verdieping een alarm hoort als de brand op de begane grond begint.
Onderhoud: vergeet de batterij niet
Een rookmelder die niet werkt, biedt geen bescherming. Test je melder elke maand door op de testknop te drukken. De meeste rookmelders werken op een 9-volt batterij of een ingebouwde lithiumbatterij. Een gewone 9-volt batterij gaat gemiddeld een jaar mee. Lithiumbatterijen kunnen tot tien jaar meegaan; sommige rookmelders hebben zelfs een ingebouwde tienjarige batterij en zijn daarna aan vervanging toe.
De rookmelder zelf heeft ook een levensduur. Na tien jaar werkt de sensor minder betrouwbaar en is vervanging verstandig. Veel melders geven zelf een signaal als de batterij bijna leeg is, meestal een kort piepje om de minuut.
Wat als je geen rookmelder hebt?
Woningbezitters die geen rookmelder ophangen, overtreden het Bouwbesluit. Handhaving gebeurt in de praktijk vooral via gemeentelijke woningtoezicht of bij een (brand)inspectie. Hoewel een boete voor particulieren zeldzaam is, blijft het risico het grootste probleem: zonder melder heb je bij brand veel minder tijd om te ontsnappen. Brand kan zich in minuten uitbreiden, en juist ’s nachts merk je rook zonder alarm vaak te laat.
Rookmelders zijn te koop in elke bouwmarkt of online voor een bedrag van ruwweg 10 tot 30 euro per stuk, afhankelijk van het type. Een kleine investering vergeleken met de bescherming die ze bieden. Zorg dus dat je op elke verdieping er één hebt hangen en test hem regelmatig, dan voldoe je aan de wet én aan je eigen veiligheid.
