Een thermische rookmelder (ook wel hittemelder of thermische melder genoemd) detecteert geen rook, maar een snelle stijging van de temperatuur in een ruimte. Dat klinkt als een klein verschil, maar het maakt deze melder onmisbaar op plekken waar een gewone rookmelder te veel vals alarm zou geven of simpelweg niet werkt.
In een keuken, garage, schuur of rookruimte zorgt stoom, kookdamp of sigarettenrook al snel voor een vals alarm bij een gewone optische rookmelder. Een thermische melder reageert niet op die damp, maar slaat wél alarm zodra de temperatuur in de ruimte snel oploopt, wat een teken is van een echte brand.
Hoe werkt een thermische rookmelder?
Een thermische melder heeft een temperatuursensor binnenin. Er zijn twee veelgebruikte varianten. De eerste reageert op een vaste temperatuurdrempel, vaak rond de 57 tot 65 graden Celsius. De tweede, een snelheidsmelder (ook wel Rate-of-Rise melder), reageert op een snelle temperatuurstijging per minuut, ook al is de absolute temperatuur nog niet zo hoog. Sommige melders combineren beide principes.
Zodra de sensor een brand herkent, geeft het apparaat een luid akoestisch alarm. Dit is hoorbaar in de directe omgeving, vergelijkbaar met een gewone rookmelder. De melder werkt op een 9V batterij, zodat je geen stopcontact of bedrading nodig hebt en hem eenvoudig op elke gewenste plek monteert.
Waar gebruik je een thermische melder?
De thermische melder is bedoeld voor ruimtes waar rook of damp normaal is, maar waar een brand toch snel gevaarlijk kan worden. Typische plekken zijn:
- De keuken (kookdamp en stoom veroorzaken vals alarm bij rookmelders)
- De garage (uitlaatgassen en brandstofgeuren storen een gewone rookmelder)
- Een schuur of werkplaats (stof, zaagsel en nevel van spuitbussen)
- Een rookruimte (sigarettenrook triggert een optische melder direct)
- Badkamer of stoomruimte (waterdamp)
In slaapkamers, gangen en woonkamers is een gewone optische rookmelder de betere keuze. Die reageert al op de eerste rookdeeltjes, lang voordat de temperatuur merkbaar stijgt. Een thermische melder reageert pas later in het brandproces, wat in een leefruimte te laat kan zijn.
Thermische melder versus gewone rookmelder
Het belangrijkste verschil zit in de detectiemethode. Een optische rookmelder (de meest gebruikte variant in woningen) meet lichtverstrooiing door rookdeeltjes. Dat werkt uitstekend bij smeulende branden. Een thermische melder reageert op hitte, niet op rook. Bij een snelle, hete brand kan de thermische melder zelfs iets sneller reageren, maar bij een smeulende brand die veel rook produceert zonder snel warm te worden, is de rookmelder eerder.
Het is dan ook geen kwestie van kiezen: beide types vullen elkaar aan. Een goede brandbeveiliging in een gemiddelde woning gebruikt rookmelders in de leefruimtes en een thermische melder in de keuken of garage.
Montage en onderhoud
Een thermische melder monteer je aan het plafond, midden in de ruimte of zo dicht mogelijk bij het plafond aan de muur. Warmte stijgt op, dus plafondmontage geeft de snelste detectie. Houd minimaal 30 centimeter afstand van de muur bij plafondmontage.
Onderhoud is beperkt. Test de melder maandelijks met de testknop. Vervang de batterij (9V blokbatterij) elk jaar of zodra het lage-batterij-signaal klinkt. De melder zelf heeft een levensduur van doorgaans 8 tot 10 jaar; daarna adviseren fabrikanten het apparaat volledig te vervangen, omdat de sensor na verloop van tijd minder betrouwbaar wordt.
Een thermische melder is een eenvoudige en goedkope maatregel voor de plekken in huis waar rook normaal is maar brand nog steeds gevaarlijk. Combineer hem altijd met rookmelders elders in de woning voor een volledige bescherming.
