Een rollator heeft duidelijke nadelen die je goed moet kennen voordat je er een aanschaft. De meest genoemde bezwaren zijn dat een rollator lichamelijk veeleisend is, onhandig kan zijn in kleine ruimtes en in sommige gevallen de achteruitgang van je eigen mobiliteit versnelt in plaats van afremt. Hieronder lees je welke nadelen het zwaarst wegen en voor wie een rollator mogelijk geen goede keuze is.
Fysieke eisen: je spieren moeten het werk aan
Een rollator is geen passief hulpmiddel. Volgens ergotherapeuten moeten je arm- en beenspieren sterk genoeg zijn om de rollator veilig te gebruiken. Dat klinkt logisch, maar valt in de praktijk mee of juist zwaar, afhankelijk van je situatie. Als je te zwak bent om de rollator goed te sturen of af te remmen, vergroot je juist het risico op een val in plaats van dat je het vermindert.
Op hellend terrein, zoals een oprit of een trottoir met zijwaartse helling, vraagt een rollator behoorlijk wat kracht en controle. Zonder voldoende grip en spierkracht kan de rollator wegrijden, met alle gevolgen van dien. Dit maakt een rollator minder geschikt voor mensen met ernstige spierzwakte of coördinatieproblemen.
Gewenning en afhankelijkheid
Een veelgehoord bezwaar is dat mensen die een rollator te vroeg gaan gebruiken, sneller achteruitgaan. Als je het lopen zonder hulpmiddel nog redt, ook al kost het moeite, dan houdt dat je spieren en balans beter op peil dan wanneer je de rollator meteen inzet als steunpunt. Een rollator kan de neiging versterken om het ding te gebruiken als echte leuning, terwijl het eigenlijk een loophulpmiddel is en geen steunmiddel om op te hangen.
Afhankelijkheid is een reëel risico. Mensen passen hun gedrag soms aan aan de rollator, waardoor ze zonder het apparaat steeds minder zeker worden. Een ergotherapeut kan beoordelen of een rollator op dit moment het juiste hulpmiddel voor jou is, of dat andere oefeningen of hulpmiddelen beter passen.
Praktische nadelen van een rollator in huis en op straat
In kleine woningen of smalle gangen is een standaard rollator lastig te manoeuvreren. De breedte van een gemiddelde rollator ligt tussen de 56 en 65 centimeter, wat in een oudere woning met smalle deurgangen regelmatig voor problemen zorgt. In de badkamer of bij de wc is een rollator vaak te groot om handig te zijn.
Buiten zijn kinderkopjes, drempels, zandpaden en nat blad lastige obstakels. Een rollator met kleine wielen (onder de 20 centimeter) geeft op ongelijk terrein snel problemen: het loopframe rammelt, hobbelt of blijft steken. Grotere wielen helpen, maar maken de rollator ook zwaarder en groter.
Vervoer in de auto is een apart knelpunt. Een rollator klapt weliswaar samen, maar weegt al snel 7 tot 10 kilogram. Voor iemand die zelf moeite heeft met tillen, is dat een serieuze drempel. Niet iedereen heeft iemand in de buurt die dat kan overnemen.
Sociaal en psychologisch
Veel mensen stellen het gebruik van een rollator lang uit, omdat ze het zien als een stap die ze liever niet zetten. Dat uitstelgedrag leidt er soms toe dat iemand te lang zonder passende hulp rondloopt, met valrisico’s als gevolg. Tegelijk is er aan de andere kant ook een nadeel: sommige mensen accepteren de rollator snel als vast onderdeel van hun identiteit, en passen hun activiteiten te veel aan in plaats van te werken aan hun conditie.
In sociale situaties kan een rollator ook beperkend voelen. Op drukke plekken zoals een markt, een winkelcentrum of een familiefeest is een rollator soms meer een last dan een hulp. Mensen ervaren hem als opvallend en als een signaal naar anderen dat ze hulpbehoevend zijn, ook als ze dat zelf niet zo beleven.
Voor wie is een rollator geen goede keuze?
- Mensen met ernstige spierzwakte in armen of benen, die de rollator niet veilig kunnen sturen.
- Mensen met ernstige coördinatieproblemen of neurologische aandoeningen waarbij een andere loophulp beter past.
- Mensen die nog goed zelfstandig lopen en een rollator te vroeg inzetten, waardoor de eigen spierkracht sneller afneemt.
- Mensen die in een kleine woning wonen met smalle deurgangen en weinig manoeuvreerruimte.
- Mensen die alleen wonen en de rollator niet in en uit de auto kunnen tillen.
Een rollator kan veel mensen echt helpen, maar de nadelen zijn niet gering. Laat je adviseren door een ergotherapeut of fysiotherapeut voordat je er een aanschaft. Zij beoordelen niet alleen of een rollator past bij jouw situatie, maar ook welk type en welke maat het best aansluit, zodat je er veilig gebruik van maakt in plaats van dat je er juist door in de problemen komt.
