Zonnepanelen liggen op steeds meer daken in Nederland. Dat is niet zo gek, want wie stroom opwekt via zonnecellen op het dak, betaalt minder aan de energieleverancier. Toch weten veel mensen niet precies hoe zo’n systeem werkt, wat het kost en wanneer het de moeite waard is. Dit zijn precies de vragen die in deze blog beantwoord worden, zodat je goed voorbereid een keuze kunt maken.
Hoe zonne-energie wordt omgezet in bruikbare stroom
Zonnecellen in een paneel vangen zonlicht op en zetten dat om in gelijkstroom. Die gelijkstroom kun je thuis nog niet gebruiken, want apparaten in huis werken op wisselstroom. Daarom is er een omvormer nodig. Dit apparaat zet de gelijkstroom om naar bruikbare wisselstroom. De omvormer hangt meestal in de meterkast of in de buurt van het dak. Heb je meer panelen, dan heb je soms één centrale omvormer of kleine omvormers per paneel, ook wel micro-omvormers genoemd. De stroom die je opwekt, gebruik je direct in huis. Wat je niet verbruikt, gaat terug naar het elektriciteitsnet. Daarvoor ontvang je een vergoeding van je energieleverancier, al staat die vergoeding onder druk nu er steeds meer mensen stroom terugleveren.
Wat een installatie kost en wanneer je het terugverdient
De aanschafprijs van zonnepanelen is de afgelopen jaren flink gedaald. Voor een gemiddeld huishouden kost een installatie met zes tot tien panelen tussen de 4.000 en 7.000 euro, inclusief plaatsing. Hoeveel je terugverdient, hangt af van je verbruik, de ligging van je dak en hoeveel uur per jaar de zon schijnt. In Nederland duurt het terugverdienen gemiddeld zeven tot tien jaar. Daarna levert het systeem puur winst op, want de panelen gaan twintig tot dertig jaar mee. Op je energierekening zie je het verschil al snel, zeker als de stroomprijzen hoog zijn. Let wel: de salderingsregeling, waarbij je teruggeleverde stroom één op één mag verrekenen met je verbruik, wordt de komende jaren afgebouwd. Dat betekent dat terugleveren aan het net minder oplevert dan vroeger. Een thuisbatterij kan dan een slimme aanvulling zijn, zodat je zelf opgewekte stroom bewaard voor momenten waarop de zon niet schijnt.
Wanneer het zinvol is om de omvormer uit te zetten
Op sommige momenten is de stroomprijs op de energiemarkt negatief. Dat gebeurt als er meer stroom wordt aangeboden dan er wordt verbruikt, bijvoorbeeld op een zonnige zomerdag in het weekend. Als de prijs negatief is, kost het je geld om stroom terug te leveren aan het net. In dat geval kan het lonen om de omvormer tijdelijk uit te zetten. Dat doe je het veiligst via de schakelaar op de omvormer zelf. Sommige omvormers hebben zo’n schakelaar, bij andere moet je de stekker eruit trekken of de groep in de meterkast uitzetten. Zet nooit zomaar willekeurig groepen uit zonder te weten welke groep bij de omvormer hoort, want dat kan schade veroorzaken. Zodra de stroomprijs weer normaal of positief is, zet je de omvormer gewoon weer aan. Houd er rekening mee dat sommige omvormers een paar minuten nodig hebben om opnieuw op te starten.
Onderhoud en levensduur van je installatie
Zonnepanelen hebben weinig onderhoud nodig. Regen spoelt het meeste vuil vanzelf weg. Toch kan een laagje stof, vogelpoep of bladeren de opbrengst merkbaar verlagen. Een paar keer per jaar de panelen controleren en zo nodig schoonmaken met water is voldoende. Gebruik geen agressieve schoonmaakmiddelen, want die kunnen het oppervlak beschadigen. De omvormer heeft een gemiddelde levensduur van tien tot vijftien jaar, terwijl de panelen zelf twintig tot dertig jaar meegaan. Het kan dus zijn dat je tijdens de looptijd één keer een nieuwe omvormer moet aanschaffen. De meeste installateurs geven garantie op zowel de panelen als de plaatsing. Controleer dit goed bij aanschaf, zodat je niet voor verrassingen komt te staan als er iets stukgaat.
Veelgestelde vragen over zonnepanelen
Hoeveel panelen heb ik nodig voor mijn huis?
Het aantal panelen dat je nodig hebt, hangt af van je jaarlijkse stroomverbruik. Een gemiddeld huishouden verbruikt ongeveer 3.000 tot 3.500 kilowattuur per jaar. Met zes tot acht panelen dek je dat verbruik grotendeels af, mits je dak goed op het zuiden ligt en weinig schaduw heeft.
Wat is een negatieve stroomprijs en wat betekent dat voor mij?
Een negatieve stroomprijs betekent dat er op een bepaald moment meer stroom op het net staat dan mensen verbruiken. Leveranciers betalen dan niets voor teruggeleverde stroom, of rekenen zelfs kosten. Voor mensen met zonnepanelen kan het in zo’n situatie financieel beter zijn om de omvormer tijdelijk uit te zetten.
Kan ik zonnepanelen plaatsen op een plat dak?
Zonnepanelen op een plat dak zijn goed mogelijk. Ze worden dan op een frame geplaatst onder een hoek van ongeveer 15 tot 30 graden, zodat ze optimaal zonlicht opvangen en regenwater goed afloopt. Het is wel belangrijk dat het dak sterk genoeg is om het gewicht te dragen.
Wat gebeurt er met de stroom die ik niet zelf gebruik?
Stroom die je niet direct zelf verbruikt, gaat terug naar het elektriciteitsnet. Je energieleverancier vergoedt dit met een terugleververgoeding. Die vergoeding verschilt per leverancier en ligt meestal lager dan wat je betaalt voor stroom die je afneemt. Met een thuisbatterij kun je overtollige stroom opslaan voor eigen gebruik later op de dag.
